Connect with us
Kapilvast Forest

पोखराको मौसम त खुल्यो तर खुलेन पर्यटन व्यवसायीको मन

२०७७, २ मंसिर मंगलवारमा प्रकाशित

पोखरा- मौसमले यतिबेला निकै साथ दिएको छ पोखरालाई । टलक्क टल्केको माछापुच्छ«्रे हिमालको छायाँ फेवातालमा निकै आकर्षक देखिन्छ । पहिलो पटक आउने हुन् या पटक–पटक यो दृश्य देख्दा उनीहरुबाट निस्किने पहिलो शब्द हो “वाउ पोखरा !”

पोखराको सौन्दर्यसँग जोडिएको विशेष आकर्षण भनेकै हिमाल र ताल हुन् । अनि भू–गर्भबाट कलकल बग्ने सेती, उत्तरतर्फ देखिने माछापुच्छ्र«े, अन्नपूर्ण र धौलागिरि हिमशृङ्खला यहाँका थप आकर्षण । फेवा, रुपा, वेगनास, गुँदे, दिपाङ, खास्टे, निउरेनी, मैदी र कमलपोखरीजस्ता नौ ताल त छँदै छन् । नौ तालले सिगारिएको पोखरा उपत्यकाका शान्ति स्तुपा, पातले छाँगो (डेभिज फल्स), गुप्तेश्वर गुफा, चमेरे गुफा, महेन्द्र गुफा, विन्ध्यवासिनी आदि थप गहना हुन् ।

पछिल्लो समय पोखराको थपिएको पहिचान विविध साहसिक खेलको शहर पनि हो । पोखरामा प्याराग्लाइडिङ, जिप फ्लायर, टावरसहितको बञ्जी जम्प, अल्ट्रालाइट, क्यानोनिङ, हट एयर बेलुन, स्काइ डाइभ, सँगै पर्यटकले रमाइलोका लागि गर्ने साइकलिङ्, बोटिङ्ग, घोडा सवारी, सेती नदीमा गरिने जलयात्रा (र्याफ्टिङ) तथा कायाकिङले पनि यस क्षेत्र साहासिक खेलको मुख्य गन्तव्य बन्दै गएको छ ।

प्राकृतिक सुन्दरता अवर्णित शहर पोखरामा मौसम जसरी खुलेको छ त्यसरी पोखराका पर्यटन व्यवसायीको मन भने खुल्न सकेको छैन । पोखराको सुन्दरताले व्यवसायीको अनुहारमा कान्ति ल्याउन सकेको छैन । यसअघिका वर्षहरुमा पर्यटकको चाप धान्न धौधौ पर्ने मौसम हो यो । विगतको अनुभव सम्झँदै, बिहानीको झुल्के घामसँगै आँगनीमा निस्कने व्यवसायी फेवातालमा डुङ्गा छचल्किएको कल्पनासँगै शून्य मन लिएर साँझ फर्किन बाध्य छन् ।

विश्वव्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको महामारीका कारण गत चैतदेखि सुस्ताएको पर्यटन असारयता बन्दाबन्दी खुले पनि लयमा फर्कन सकेको छैन । दशैँ तिहारको समयमा केही आन्तरिक पर्यटक देखिए पनि कोरोनाको उच्च जोखिम रहेकाले यहाँस्थित होटल रेष्टुरेण्टहरुले सहज रुपमा सेवा प्रवाह गर्न सकेका छैनन् ।

पोखरा आएका आन्तरिक पर्यटक वरपरका पदयात्रा मार्ग एवं पर्यटकीयस्थल समेत नखुल्दा थप समस्यामा परेका छन् । कोरोनाको महामारी फैलन सक्ने अवस्थालाई दृष्टिगत गरी विश्वप्रसिद्ध अन्नपूर्ण पदमार्गमा पर्ने मनाङले कोरोनाको पीसीआर नेगेटिभ अनिवार्य गराएको छ । कास्कीको मर्दी हिमाल पदयात्रामा जाँदा पिसिआर रिपोर्ट नेगेटिभ पेश गर्नुपर्ने नियमले पर्यटकलाई पोखरा आउनुअघि नै सोच्न बाध्य बनाइदिएको छ । पोखरा हुँदै जाने धार्मिक पर्यटकीयस्थल मुक्तिनाथ पनि दर्शनार्थीका लागि अहिले बन्देज छ ।

पोखरा पर्यटन परिषदका उपाध्यक्ष गोपी भट्टराई मौसम खुले पनि यतिबेला व्यवसायीको मन खुल्न नसकेको बताउनुहुन्छ, “यो महामारीमा व्यवसायीले सरकराबाट केही आशा गरेका थिए, मौद्रिक नीतिको चौतर्फी स्वागत भयो, तर सरकारले आफैँले ल्याएको नीति कार्यान्वयन गर्न सकेन, व्यवसायीलाई थप पीडा दिने मात्रै काम भयो” भट्टराईले भन्नुभयो “व्यवसाय सञ्चालन कोष छ तर खै त त्यसको प्रयोग ? सरकारले व्यवसायीलाई झुक्याउने काममात्र ग¥यो, मौद्रिक नीतिबाट कोही लाभान्वित हुन सकेन” उहाँले सबैकुरा केन्द्रीय नीतिबाट मात्र चल्ने हुँदा संघीयताको अनुभव व्यवसायीले गर्न नपाएको गुनासो गर्नुभयो ।

“प्रदेश सरकारले भनेको कुरा कतै लागू हुँदैन, स्पष्ट नीति नियम नहुदा सबैले आफूँखुशी पर्यटनमा रोक लगाएका छन् ।” भट्टराईले पोखराको पर्यटन चलायमान हुन पोखरा मात्र खुलेर नहुने र आसपासका घान्द्रुक र धम्पुसका लगायतका स्थान खुल्न नसक्दा पर्यटक नै दोधारमा भएको बताउनुहुन्छ । “मर्दी हिमालमा पर्यटकको चहलपहल राम्रो थियो, तर अहिले एक्कासि पीसिआर नेगेटिभ अनिवार्य गराइयो, कहीँकतै समन्वय नगरी गरिने यस्ता निर्णयले पर्यटनमा दीर्घकालीन असर पार्छ ।” सरकारले व्यवसायीलाई साथ नदिँदा पोखरामा २० देखि ३० प्रतिशत व्यवसायी विस्थापित भइसकेको उहाँले बताउनुभयो । पोखरा भित्रका पर्यटकीय गन्तव्य पनि सुरक्षित रुपमा खोल्न सम्बन्धित निकायले ध्यान दिनुपर्ने उहाँको जोड छ ।

नेपाल पर्यटन बोर्डको सञ्चालक समितिका पूर्वसदस्य बासु त्रिपाठीले पर्यटन सम्बन्धी मूल कानून र स्पष्ट नीति अभावमा स्थानीय तहले आ–आफै नियम बनाउँदा पर्यटकले खुला रुपमा घुम्न डुल्नबाट बञ्चित हुनुपरेको बताउनुहन्छ “ लोन्ली प्लानेटले संसारको एक आकर्षक गन्तव्यमा अन्नपूर्ण पदमार्गलाई राखेको छ, तर पर्यटकलाई त्यहाँ जान रोक लगाइएको छ । यसले कस्तो सन्देश जान्छ ?” उहाँले सङ्घीय सरकारले आफू मातहतका निकायलाई निर्देशन जारी गरेर आवश्यक मापदण्ड पालना गर्न लगाउनुपर्ने बताउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो “ जहाँबाट पर्यटक आए पनि पर्यटन सम्बन्धी एउटै नीति नियमको आधारमा निर्धक्क घुम्न, डुल्न पाउनुपर्यो, प्रत्येक जिल्ला, गाउँपालिका पुग्दा फरक फरक नियमले पर्यटकलाई अन्यौल बनाएको छ, यसले राम्रो सन्देश जादैन ।” उहाँले प्याराग्लाइडिङ उडेर मात्र पोखराको पर्यटन नधानिने भन्दै सरोकारवाला सबैको साझा धारणा सहित एउटै पर्यटन नीतिको आवश्यकता औल्याउनुभयो । सङ्घीय कानून नीतिसँग नबाझिने गरी सङ्घको अनुमतिमा स्थानीय तहले केही नियम बनाउन सक्ने उहाँको भनाइ छ ।

Advertisement Agriculture Development Bank Bahubali Cement
Advertisement Siddhartha Education Consultancy Chandrauta Kapilvastu Sadak Division Shivaraj Chandrauta Kapilvastu Shivaraj Chandrauta Kapilvastu Shivaraj Chandrauta Kapilvastu Bikar Etta Udhyog Kapilvastu: न्यु ज्याेति ईट्टा उद्योगको उत्कृष्ट ईट्टा,